Sırt Hamallığı’nda “Kafayı Kullanan” Millet: Araplar. Olur Olmaz Her Şeyi Kafaya Takarlardı!

Geçenlerde bir arkadaşım sordu:

– Hamallık konusunu kafana neden taktın ki? dedi.

Sırt Hamallığı konusunu ele almak ve incelmekteki amacım, 83 yıl boyunca yayımlanmış hiçbir tarih kitabında yazılı olmayan ve Atatürk’ün emriyle gerçekleşmiş, bilmediğimiz bir devrim; “Sırt Hamallığı’nın Kaldırılması” konusunu aydınlatabilmek ihtiyacından doğdu.

İstanbul’da Sırt Hamallığı’nın Kaldırılışının uygulandığı tarihlerde, Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Trakya Ordu Manevraları’nı izlerken. Yanında Hariciye Vekili Tevfik Rüştü Aras. 17-20 Ağustos 1937

Arkadaşıma makul yanıt vermeye çalışır ve sohbet ederken, bir anda aklıma geldi. Kafasına ip takarak yük taşıyan Arap Sırt Hamalları gözümde canlandı. Acaba Araplar ne diye kafalarına ip takarak Sırt Hamallığı yapıyorlardı?

İnsan bedenine ağır yüklerin bindirilmesi suretiyle, insanın doğrudan nakil vasıtası olarak kullanıldığı Sırt Hamallığı, zaten dünyanın en işkenceli ilkel bir mesleğiydi.

Araplar bu kadar ağır ve zor bir işi neden daha fazla eziyetli hale getirmişler? Sırttaki ağır yükü neden iplerle kafalarına takmışlar? Sırt Hamallığı’nda kafayı neden kullanmışlar? Böyle işkenceli bir taşıma usulünü niçin benimsemişler? Yoksa yaşanan bunca eziyet bir inancın gereği miydi? Ne yazık ki bütün bu soruları yanıtını henüz bulamadım.

Kafaya bindirilmiş yükle Arap usulü Sırt Hamallığı yapmanın akla ve mantığa uygun bir gerekçesi olmadığı çok açık. İnsan başı üzerinde yüzlerce kilo ağırlığında yükün boyun kırılmasına neden olabileceğini düşünmek için hekim olmaya gerek yok. Son derece mantıksız ve tehlikeler yaratan ilkel bir taşıma yöntemi. Yazının ekinde fotoğraflarını paylaştığım Arap usulü Sırt Hamallığı; Filistin’den, Lübnan’a, Tunus’a kadar çok geniş bir coğrafyada yüzlerce varlığını sürdürmüş.

Neyse ki Arap usulü işkenceli Sırt Hamallığı bizde tercih edilmemiş. Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Anadolu’da ve İstanbul’daki Sırt Hamallığı incelendiğinde; “kafayı kullanmak” suretiyle yapılan taşıma faaliyeti hiç görülmüyor.

Arapların birçok inanç ve adetini kültürümüze dahil etmiş olmamıza rağmen, Arap usulü işkenceli ve ilkel Sırt Hamallığı ülkemizde inkişaf etmemiş.