Özel 25 Fotoğrafla Atatürk’ün Sivas Ziyareti ve Yok Edilen Bir Tarihimiz

Mustafa Kemal Atatürk, maiyetiyle birlikte Sivas şehrinde. Sivas istasyonunda trenden indikten sonra şehre giderken. 20 Kasım 1930
Gazi Mustafa Kemal Atatürk, maiyetiyle birlikte Sivas Hükumet Meydanı’nda. Arka planda Sivas Hükumet Konağı görülüyor. 20 Kasım 1930
Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk, maiyetiyle birlikte Sivas Hükumet Meydanı’nda. Arka planda Sivas Hükumet Konağı görülüyor. 20 Kasım 1930
Gazi Mustafa Kemal Atatürk, maiyetiyle birlikte Sivas Hükumet Meydanı’nda otomobil önünde. Arka planda Sivas Hükumet Konağı görülüyor. 20 Kasım 1930
Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk, maiyetiyle birlikte Sivas Belediye binasından çıkarken. 20 Kasım 1930
Gazi Mustafa Kemal Atatürk, maiyetiyle birlikte Sivas Belediye binasından çıkarken. Sivas baskısı kartpostal, 20 Kasım 1930, Kamil Kitaphane ve Matbaası, Sivas: Gazi Hz. Belediyeden çıkarken, Fiyatı: 100 Para.
Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Sivas’ta halk ile görüşürken, 20 Kasım 1930
Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Sivas’ta halk ile görüşürken. Sivas baskısı kartpostal, 20 Kasım 1930 – Kamil Kitaphane ve Matbaası, Sivas: Gazi H. Sivas’ta halkla temasta, Fiyatı: 100 Para.
Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Sivas’ta halkın ihtiyaçlarını bizzat dinlerken. 20 Kasım 1930
Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk, “Gazi Hazretleri Sivas’ta halkın ihtiyaçlarını bizzat dinliyorlar” alt yazılı fotoğraf. Hakimiyeti Milliye gazetesi. 24 Kasım 1930, sayfa: 1.
Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Sivas Halk Fırkası binasında. 20 Kasım 1930
Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk, 11 yıl sonra Sivas Kongresi’nin toplandığı tarihi odada. 20 Kasım 1930
Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Sivas Kız Muallim Mektebi’nin onur konuğu olarak okulun öğretmen ve öğrencileriyle. 20 Kasım 1930
Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Sivas Kız Muallim Mektebi’nde çekilmiş fotoğrafları. Hakimiyeti Milliye gazetesi. 25 Kasım 1930, sayfa: 1.
Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Sivas Kız Muallim Mektebi’nin onur konuğu olarak okulun öğretmen ve öğrencileriyle birlikte. 20 Kasım 1930
Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Sivas Halkevi binası merdivenlerinde . 20 Kasım 1930
Fotoğraf Mudanya: 1925 değil, Sivas: 1930

Fotoğraf sanatçısı Jean Weinberg Atatürk’ün birçok fotoğrafını çeken değerli bir fotoğrafçı. 1933 yılında yayımladığı “Gazi’nin Eseri” adlı bir kitabı var. Cumhuriyet dönemi ve Atatürk konusunda araştırma yapanlar için çok güzel bir başvuru kitabı.

Bu yazıdan önce biraz yukarıda yayımladığım fotoğraf Weinberg’in kitabının 120. sayfasında Mudanya, 1925 alt yazısıyla yayımlanmış. Böyle güvenilir bir sağlam kaynakta yanlış olma ihtimali çok zayıf. Çünkü kitap hem değerli bir fotoğraf sanatçısı tarafından hazırlanmış ve aynı zamanda Atatürk’ün sağlığında yayımlanmış. Ancak buna rağmen verilen tarih ve yer bilgisi kesinlikle yanlış.

Söz konusu fotoğrafı epeyce ve dikkatlice araştırdım. Eski Mudanya’da böyle bir merdiveni olan bina kesinlikle yok. Ayrıca 1925 tarihli Gazi’nin Mudanya’da çekilen fotoğraflarını biliyorum. Bu fotoğrafları daha önce mustafakemalim.com’da yayımladım.

Basın arşivinde gazete koleksiyonlarını karıştırırken nihayet araştırdığım fotoğrafı buldum. Fotoğraf karesi 20 Kasım 1930 tarihinde Gazi Paşa’nın Sivas ziyaretinde çekilmiş ve Türk basınında dönemin birçok gazetesinde yayımlanmış. Gazi ve beraberindeki şahısların kıyafetleri ve hemen her detay diğer fotoğraf serisiyle tutuyor. Mesele böylece hallolmuş oldu.

Ancak bu defa Gazi Paşa’nın fotoğrafının çekildiği binayı merak etim. Atatürk’ün ziyaret ettiği bu yapı Sivas’ın neresindeydi? Ve ne binasıydı? Binayı öğrenip günümüzde çekilmiş yeni bir fotoğrafıyla eski halini karşılaştırmayı arzu ettim.

Sonunda fotoğrafın çekildiği yapının neresi olduğunu buldum. Sivas Halkevi tarafından yayımlanmış dergilerde söz konusu binanın önünde çekilmiş çeşitli fotoğraflar mevcut, ancak binayı yıkmışlar. Yapı ne yazık ki günümüze ulaşamamış. Oysa bu yapı Cumhuriyet’in ilk yıllarında, yokluklar içindeki bir dönemde vali konağı binası olmak üzere inşa edilen değerli bir yapı idi. 1928’de hizmete girmiş. Sivas Halkevi binası olarak uzun zaman kullanılmış. Sivas şehrinin merkezinde Cumhuriyet devrimlerinin aydınlatıcı ışığı, eğitim, kültür ve sanat merkezi olarak çok önemli işlevler görmüş.

Sivas’ın merkezine renk katan, Cumhuriyet tarihimiz için değerli hatıraları olan ve gelecek kuşaklara olduğu gibi aktarılması gereken değerli tarihi yapı 1960’lı yıllarda Selçuk Ortaokulu olarak kullanıldığı sırada, ne yazık ki o günkü yönetim tarafından yıktırılmış.

Aradan geçen 70 küsur yıl içinde Sivas Halkevi binasının yıkılmış olması hiç kimsenin umurunda olmamış. Öyle ki tarihi binanın yok edilmesi hakkında Sivas yerel basınında ve ülke genelindeki gazete ve dergilerde bu konuda en ufak bir tepki ve eleştiri yazısı mevcut değil.

Ah Sivas’ın aydın ve entelleri ah!.. Bir de şöyle Sivaslıyız, böyle Sivaslıyız diye övünürler, Ata yadigarı tarihi Sivas Halkevi binasına ne yazık ki sahip çıkamamışlar!..

Sivas’ın merkezinde yok edilen, tarihi Sivas Halkevi binası
Sivas’ın merkezinde yok edilen, tarihi Sivas Halkevi binası
Sivas’ın göbeğinde yok edilen, tarihi Sivas Halkevi binası
Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Sivas köylerinde, köy halkından bir yurttaşın ihtiyaçlarını dinlerken. 20 Kasım 1930
Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Sivas köylerinde bir gencin parasız yatılı olarak bir okula yazılma konusundaki talebini dinlerken. Sivas, 20 Kasım 1930
Sivas köylerinde bir gencin parasız yatılı olarak bir okula yazılma konusundaki talebini dinlerken. Sivas, 20 Kasım 1930. Fotoğraf Hakimiyeti Milliye gazetesinde: “Bir çocuk meccani leyli (parasız yatılı) olarak bir mektebe yazılmasını Gazi’den rica ediyor” alt yazısı ile 25 Kasım 1930 tarihli nüshasının birinci sayfasında yayımlanmıştır.
Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Sivas köylerinde bir gencin parasız yatılı olarak bir okula yazılma konusundaki talebini dinlerken. Sivas, 20 Kasım 1930