Macar Halkının Türk Kökenli Olduğunu Tespit Eden Zajti Ferenc.

Atatürk’ün önemli ideallerinden biri; Türk tarihinin belgelerle ortaya çıkarılmasıydı. Tarihte Türklerin meydana getirdiği uygarlığın; ne kadar büyük ve yüksek seviyede olduğunu dünyaya gösterebilmekti. Atatürk’ün milli fikir ve duygularını anlayan ve fotoğrafta görülen değerli Beyefendi; Macar halkının Türk kökenli olduğunu tespit eden, âlim, doğubilimci, kütüphaneci, ressam Zajti Ferenc’ti.

Atatürk Macar Âlimi Zajti Ferenc’i 1932’de Ankara’da yapılan Birinci Tarih Kongresi’ne davet etti. Zajti Ferenc kongrede söz aldı. Macar halkının Türk kökenli olduğunu anlattı. Konuşmanın tam metni yazımın ekinde yer almaktadır. Zajti Ferenc, Cumhurbaşkanı ve Türk Tarihi Tetkik Cemiyeti’nin de kurucu ve koruyucu (hami) başkanı Gazi Mustafa Kemal tarafından Çankaya Köşkü’ne de davet edildi.

Hasan Cemil Çambel anlatıyor:

Zajti Ferenc 1932 Türk Tarih Kongresi’ne davet edilmişti. İri cüssesi ve tecessüs içinde yanan gözleriyle, misafir âlim, bir akşam yemeğinde, Atatürk’ün sağında yer aldı. Çok geçmeden, sofra, cazibesine doyulmaz bir ilim ve kültür sahnesi oldu.

Atatürk, bir aralık, kendine has ruh istihalelerinin (değişmelerinin) en güzellerinden biri içinde, sima ve mana değiştirdi. Ve gördük ki, kudretli aksiyon ve hayat adamından, şimdi, birdenbire, bir fikir ve hikmet (bilgi) adamı olmuştu. Keskin zekâsı, hâkim ruhu, realist görüşü, alevden bir hitabet seli halinde sofrayı sardı. Ve yanındaki misafirine dönerek:

“ – Profesör! dedi. Türkler ve Macarlar iki kardeş millettir… Dilleriyle, kültürleriyle, menşeleriyle iki kardeş millet… Fakat bu iki kardeş millet ne yaptı? iki kardeş millet gibi mi, kendi yüksek millî gayelerini, ve büyük istikbali düşünen ve gören iki olgun kardeş millet gibi mi hareket etti. Hayır ne yazık ki, hayır..

Biz Türkler, ilâ-i kelimetullah, diye, bir fedaî gibi, İslâm âleminin önüne geçtik, siz Macarlar, ruhullah, diye, gene bir fedaî gibi, Hiristiyan dünyasının önüne düştünüz; ve asırlarca birbirimizi kırdık, ve karşılıklı kırıştık, değil mi?

Fakat ne için? Hangi büyük maksat, hangi milli gaye, hangi yüksek istikbal için?.. Ve kimin için? Kimin hesabına? Böyle yapacağımıza, eğer gurur ve ihtirasa, boş dâvalara, vâhi, hayalperest emellere, ve başkalarının maksatlarına kapılmayıp ta, iki kardeş millet el ele, sulh içinde birleşseydik, hem kendi milletlerimizin, hem de bütün insanlığın refah ve insanlığın refah ve saadetine hizmet etmez miydik?”

Bu derin hikmet ve cesur realist görüş tecellisi önünde, Macar âlimi, ruhundan yaralanmış bir cardı heykel gibi yüzü kıpkırmızı ve gözleri dolu, ayağa kalktı, sandalyesini geriye itti ve Atatürk’ün önünde iki dizi üstüne çökerek ve onun elini iki elleri arasına alarak, tekrar tekrar öptü, mukaddes hakikat önünde huşu ile ibadet eder gibi, yüzüne gözlerine sürdü. Bu ulvi manzara önünde sofrayı bir mabet sükûtu kaplamıştı.” (Kaynak: Hasan Cemil Çambel, Makaleler, hâtıralar, Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1987, sayfa: 43-44.)

Zajti Ferenc; Atatürk’ün sözüne uyarak Türkiye – Macaristan Ansiklopedisi yapmaya başladı. Ancak Atamız erken vefat edince Zajti Ferenc’e sonraki iktidarlar hiç destek olmadı. Gerçekleştirmek istediği ansiklopedi ise öylece yarım kaldı. Dilerim bu haftaki bulmaca münasebetiyle Zajti Ferenc’in yarım kalan Türkiye – Macaristan Ansiklopedisi hatırlanır ve Atamızdan yadigar olan ve ne yazık ki yarım kalmış Türkiye – Macaristan Ansiklopedisi; yeni nesiller tarafından üstlenilip bitirilir. Atatürk’ün yarım kalan ideali geçte olsa nihayet böylece gerçekleşmiş olur. Pazar bulmacamız değerli bir eserin meydana gelmesine vesile olur.

Zajti Ferenc; 5 Mart 1886’da Ujfeherto’da doğdu, 29 Haziran 1961’de Budapeşte’de vefat etti.
Wikipedia’da yaşamının anlatıldığı sayfasının linki aşağıdadır. Ancak bu sayfa Macarcadır ve ne yazık ki hala Türkçe’ye çevrilmemiştir.

https://webcache.googleusercontent.com/search…

Zajti Ferenc hakkında belgesel de yapılmış ancak ne yazık ki Türkiye olarak gerekli ilgiyi göstermemişiz, filmin linkini aşağıdadır.

Zajti Ferenc portrémozaik (részlet)
https://vimeo.com/88302207

Zajti Ferenc tanár kiállítása az Iparművészeti Múzeumban, a hun-szkíta kapcsolatokról:
http://filmhiradokonline.hu/watch.php?id=9284

Entelektüel ve idealist Türk kökenli bir Macar aydını; “Macar halkının Türk kökenli olduğunu tespit eden” Âlim, kütüphaneci, doğubilimci, ressam Zajti Ferenc bu haftaki bulmacayı onurlandırmış oldu.

Saygıdeğer tüm sayfa dostlarıma mutlu bir hafta dilerim. Sağ olun sağlıcakla kalın. Selam ve saygılarımla.

Atilla Oral
http://belgelerleyakintarih.com/hakkinda/