Kâzım Özalp’in Atatürk Anıları, Sofya’da Bir Kostümlü Balo

Sofya’da Bir Kostümlü Balo

1914 yılında Mustafa Kemal Sofya’da Ataşemiliter iken ben İstanbul Merkez Kumandan Muavinliği’ne tayin edilmiştim. Bir gün kendisinden bir mektup aldım. Bulgarların milli bayramlarını kutlama gününde Hariciye Nazırı’nın bir kostümlü balo düzenlediğini ve kendisinin bu baloya davet edildiğini yazıyordu. Orada göze batacak bir tesir bırakmayı ve bahane ile eski Türklerin futuhatlarından bahsetmek fırsatı çıkacağını düşünerek, baloya yeniçeri kıyafeti ile gitmeyi düşünmüştü. Eğer imkan olursa çok gösterişli bir yeniçeri kıyafetinin müzeden alınarak kendisine yollanmasını istiyordu. Harbiye Nazırı Enver Paşa’nın müsaadesiyle müzeden çok gösterişli bir yeniçeri elbisesini bütün takılarıyla beraber sağlayarak, iade edilmek üzere kendisine yolladım. Bir süre sonra elbiseyi geri yolladı. Beraber yolladığı mektubunda “Baloda hemen hemen herkesin kıyafeti ile ilgilendiğini, kendisine sorular sorduklarını, bu arada yeniçeri tarihinden ve Türk zaferlerinden geniş bilgiler vermek fırsatını bulduğunu” yazıyordu. İstediği gerçekleşmişti. Bu kıyafetle çektirdiği resim sonradan tarih kitaplarında ve değişik dergilerde yayınlandı.

Mustafa Kemal, Enver Paşa’nın Harbiye Nazırı olmadan evvelki ve sonraki davranışlarından çoğunu beğenmez ve bunları sık sık tenkit ederdi. Paşa bunu bilir ve onun neler düşündüğünü öğrenmek isterdi. Enver Paşa bu arada orduda geniş bir tasfıye yaptı; eski paşaları bir günde emekliye ayırttı. Ordu gerçekten gençleşmişti. Mustafa Kemal, bu icraattan memnundu. Enver Paşa’ya Sofya’dan bir mektup yazarak “Ordunun gençleşmesinin memleket için büyük bir hizmet olduğunu” belirtiyordu. Enver Paşa, kendisini sık sık tenkit eden Mustafa Kemal’den bu sefer teşvik edici bir mektup aldığından memnun olmuş, bu mektubu bazı arkadaşlarına göstermesi için Merkez Kumandanı olan amcası Halil Bey’e vermişti.

Enver Paşa’nın yaptığı bu gençleştirme hareketi sonradan orduya çok faydalı oldu. Eski paşaların yerlerini alan genç kumandanlar Birinci Cihan Harbi’nde tecrübe kazandılar ve Milli Mücadele’de büyük başarı gösterdiler.

Bir süre sonra ben Van’a tayin edildim. Mustafa Kemal yeni başlayan Birinci Cihan Harbi’nde özellikle Çanakkale Cephesi’nde çok başarılı çalışmalar yaptı. Ben Cihan Harbi süresince yalnız Doğu’daki cephelerde çalıştım. 

Atatürk Sofya’da kıyafet balosunda yeniçeri kıyafetiyle.(11-12 Mayıs 1914)

 

Kâzım Özalp’in Atatürk Anıları, Fethi Bey’in İttihadı Terakki Cemiyeti Umumi Kâtipliği

Kâzım Özalp’in Atatürk Anıları, Fethi Bey’in İttihadı Terakki Cemiyeti Umumi Kâtipliği