Kâzım Özalp’in Atatürk Anıları, İsmet Paşa’nın Başvekillikten İlk İstifası

İsmet Paşa’nın Başvekillikten İlk İstifası

Meclis’te hükümet aleyhine konuşmalar artmıştı. İmar İskan Vekili için verilen bir takririn bütün hükümete teşmilini vekiller olarak istedik. Meclis, soruşturmanın genişletilmesini kabul etti. İsmet Paşa o günlerde sağlığının çok yerinde olmaması nedeniyle İstanbul’da dinleniyordu. Ben Başvekilliğe vekalet ediyordum. Meclis’te muhalif olarak tanınan mebuslar uzun konuşmalar yaptılar, İdareyi, Adliyeyi, Milli Müdafaayı ve Maliyeyi tenkit ettiler. Rıza Nur Bey Maliye Vekaleti’ni tenkit ederken, Vekil Abdülhalik Bey’in (Renda) ‘İstanbul’un Pendik kazasını Arnavutluk haline getirdiğini ve bundan kendi milli duygularının rencide olduğunu’ söyledi. Abdülhalik Bey, ‘Rıza Nur Bey’in, Osmanlı devrinde Arnavutların isyanında, onların reislerinden olan Derviş Hima’ya yolladığı, isyanı destekleyen telgrafını‘ kürsüden okudu. Rıza Nur Bey bu beklemediği çıkış karşısında çok bozuldu. ‘O zaman görüşlerim başka idi’ diye cevaplandırdı ve toplantı süresince hiç konuşmadı. Sonuçta Hükümet güvenoyu aldı.

Mustafa Kemal Paşa olayları izliyor ve hükümetin görevine devam etmesini istiyordu. Ancak hemen aramızda yaptığımız konuşmalardan ve İsmet Paşa’nın görüşlerini aldıktan iki gün sonra 20 Kasım 1924’te bütün hükümet üyeleri istifa ettik. Başvekilliğe Fethi Bey getirildi. Ben yeni hükümette görev almadım ve Fethi Bey’den boşalan Türkiye Büyük Millet Meclisi Reisliği’ne 26 Kasım 1924’te seçildim.


Kaynak:Atatürk’ten Anılar, Kazım Özalp – Teoman Özalp, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Mart 1998 ISBN: 975-458-042-2