Atatürk’ün Florya’da Çekilen Nadir 58 Fotoğrafı

Atatürk Bozkurt işareti mi yapıyor?

Atatürk’ün Florya Köşkü inşaatında çekilen bu fotoğrafı, bazı çevreler tarafından ‘Atatürk bozkurt işareti yapıyor’ diye lanse edilmiştir. Oysa Atatürk burada inşaat sırasında bazı direktifler vermektedir.

Falih Rıfkı Atay’la aynı karede.

Çankaya adlı muazzam eserin sahibi Falih Rıfkı Atay’ın Atatürk’le çekilen ender fotoğraflarından birisiyle karşı karşıyayız. Florya Köşkü inşaatında ölümsüz bir an.

Zeki Triko’nun efsaneleşen reklamına konu olan fotoğraflar: GÜNEŞİ ÖZLEDİK

Atatürk sandalda bir foto ve öyküsü

Selahattin Giz anlatıyor:

(TRT eski yapımcılarından, yazar Nazmi Kal’ın ünlü fotoğrafçı Selahattin Giz ile yaptığı söyleşiden bir bölüm.)

“Bir gün Florya’dayım. Atatürk denizi çok severdi. Rahmetli Florya’da bulunduğu zaman imkan buldukça gider resimlerini çekmek için kollardık. Akşamları genellikle deniz köşkünden çıkar, kürek çeker, sandalla dolaşırlardı. Sıcak bir gündü. Erken saatte gittim. Akşam üstü belki çıkarlar diye bekliyordum.

Alışkanlığının dışında, erken saatte, güneşin çok dik olduğu bir saatte, sandalla çıktılar ve halka doğru geldiler. O kadar sıcak bir gündü ki, halk denize girmiş kimse dışarı çıkmıyor.

Zavallı, gayet zayıf, eti derisine yapışmış bir şipşakçı vardı. O gün zavallı hiç iş yapamamış. Atatürk sandalla geldi, sandalı kumun üzerine çektiler, yaver işaret etti ve halk da geldi, burada, resimde gördüğünüz gibi ve o resmi çektik. Şipşakçı da çekti.

Ardından yine başyaver Celal Bey’den duydum. O gün etrafı seyrederken köşkten o adamın haline acımış. Görmüş, hiç kimse resim çektirmiyor. “Hay Allah bir şey yapayım, faydam olsun” diye sandalı hazırlatmış ve sırf o adama bir kazanç sağlasın diye, sahile gelip halkla resim çekme imkanı sağlamış. O fırsattan yararlanıp ben de resim çektim tabi.”

Kaynak: Nazmi Kal, Atatürk’le Yaşayanlar (Anılar) TC Ziraat Bankası, Kültür Yayınları No: 5. Ankara, 2003, Sayfa: 188-189.

Florya Atatürk Deniz Köşkü Tarihçesi

Marmara Denizi kıyısında, Yeşilköy ile Küçükçekmece arasında bir yerleşim bölgesi olan Florya’nın 19. yüzyılda sönük bir avcı uğrağı konumunda olduğu bilinmektedir. Atatürk’ün buraya olan ilgisiyle önem kazanan Florya giderek yazlık bir dinlenme merkezine dönüşmüştür.

Atatürk’ün yaşamının son dönemlerinde, hastalığına iyi geleceği düşünülerek Doktor Neşet Ömer’in önerisiyle İstanbul Belediyesi tarafından 1935 yılında yapımına başlanan Deniz Köşkü, 43 gün gibi kısa bir sürede tamamlanmıştır.

Florya Atatürk Deniz Köşkü‘nün yapımı için düzenlenen proje yarışmasında, Yüksek Mimar Seyfi Arıkan’a ait proje birinci olmuştur. Atatürk’ün bu tercihindeki temel neden, mimarın yapıyı bir halk plajı ile etüd etmesi olmuştur.

Atatürk için İstanbul Belediyesi tarafından 1935 yılında mimar Seyfi Arkan’a sipariş edilen köşk, yazlık bir konut olarak deniz tabanına çakılan sütunlar üzerine yapılmış ve karaya bir köprü ile bağlanmıştır. 1935 yılı 14 Ağustos tarihinde kullanıma açılan köşkte ulu Önder, 1936 yılının Haziran ve Temmuz aylarında uzunca bir süre yaşamış, siyasal ve bilimsel toplantılar için köşkü özellikle kullanmıştır.

Köşk, Atatürk tarafından son olarak 28 Mayıs 1938 günü kullanılmış, kendisinin ölümünden sonra bu yapılar Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı’nın yazlık konutu olarak İsmet İnönü, Celal Bayar, Cemal Gürsel, Cevdet Sunay, Fahri Korutürk ve Kenan Evren dönemlerinde kullanılmıştır.

Florya Köşkü Mimarisi

Atatürk Deniz Köşkü tek katlıdır ve büyük kazıklar üzerinde yer almaktadır. Özel olarak tasarlanmış malzeme ve bağlantı parçaları ile yapılmış, L biçimli ahşap bir binadır. Atatürk’ün yaşamının son yıllarında gereksinim duyduğu özel bakım göz önünde bulundurularak oluşturulmuştur. Deniz Köşk’ün Florya halk plajının hemen yanında oluşu nedeniyle Atatürk de halka yakın kalmış ve halkla birlikte denize girmiştir. Bugün yapılan restorasyon çalışmaları nedeniyle Köşk, geniş çaplı bir yenilemeye maruz kalmış ve bir kısmı betonarme olarak değiştirilmiştir.

Atatürk Deniz Köşkü, sahilden 70 metre ileride, kıyıya köprüyle bağlı ve kazıklar üzerindedir. Florya Deniz Köşkü’nün geniş bir salonu, kütüphanesi, dinlenme ve yatak odaları ile banyosu vardır. Oldukça sade ve mütevazı olan köşkte, Ata’nın odasının hemen yan tarafında manevi kızı Ülkü’nün odasında bir yatak ve bir sehpanın üzerinde “Ülkü” yazan bir gemi maketi bulunmaktadır.

Florya’da ayrıca eski Ayastafonos Manastırı’na ait kalıntıların bulunduğu geniş alanda Atatürk’ün emriyle bir koruluk meydana getirilmiş ve çamların süslediği bir koruluğa, Atatürk Korusu adı verilmiştir. Florya Bahçesi de halka açık park olarak düzenlenmiştir.

Atatürk için İstanbul Belediyesi tarafından 1935 yılında mimar Seyfi Arkan’a sipariş edilen köşk, yazlık bir konut olarak deniz tabanına çakılan sütunlar üzerine yapılmış ve karaya bir köprü ile bağlanmıştır. 1935 yılı 14 Ağustos tarihinde kullanıma açılan köşkte ulu Önder, 1936 yılının Haziran ve Temmuz aylarında uzunca bir süre yaşamış, siyasal ve bilimsel toplantılar için köşkü özellikle kullanmış, aralarında İngiliz Kralı VIII. Edward ve Madam Simpson’un da bulunduğu kimi önemli konukları burada ağırlamıştır.

16 Eylül 1988 tarihinde Cumhurbaşkanlığı’nca TBMM’ne bağlı Milli Saraylar Daire Başkanlığı’na devredilen bu yapılar topluluğu, restorasyonu tamamlandıktan sonra dönemi içinde modern bir anlayışla inşa edilmiş köşkün tarzına uyacak dönem eşyası ile tefriş edilerek Atatürk Müzesi haline getirilmiş ve içinde “Atatürk İstanbul’da” konulu sürekli bir fotoğraf sergisi oluşturulmuştur. Atatürk köşkünün arkasında karada yapılmış olan Yaverlik ve Genel Sekreterlik binalarının bir kısmı günümüze ulaşmamış, kalanlar ise onarılarak TBMM sosyal tesisleri haline getirilmiştr. Bu binaların arasında kalan boşluğa kafeterya ve restoran hizmeti veren bir yapı eklenmiştir.

FLORYA ATATÜRK DENİZ KÖŞKÜ ZİYARET GÜN VE SAATLERİ

Pazartesi ve Perşembe hariç her gün ziyarete açıktır. 09:00 – 16:00 (Kasım – Mart) / 09:00 – 17:00 (Nisan – Ekim)

Kapalı mekânlarda fotoğraf makinesi, kamera veya cep telefonu ile çekim yapılamaz.

Gezi rehber eşliğindedir, gezi sırasında lütfen halı üzerinde kalınız ve objelere el sürmeyiniz.

Rezervasyonlu gruplar önceliklidir.

Öğrenci grupları rezervasyona tabidir.


Adres: İstanbul Cad., Florya – İstanbul Tel: 0 212 426 51 51

Kaynak: www.millisaraylar.gov.tr


Fotoğraflar değerli Tarih Araştırmacısı Atilla Oral’ın arşivindendir